New York, een jaar later

De foto moet zo rond 9.45 uur gemaakt zijn. Op 11 september 2001. Het stoplicht zegt in rode letters DON’T WALK. Maar honderden toeristen, kantoorklerken en toevallige voorbijgangers lopen wél. Ze rennen zelfs. Over het trottoir en over de straat. Op de vlucht voor de stofwolken van het World Trade Center, waarvan de antenne nog net rechtsboven te zien is.

// BN/DeStem, 11 september 2002 // foto: AP //

Precies vijftig weken later. Ook op een dinsdagochtend, rond kwart voor tien. Op deze plek moet de fotograaf vorig jaar gestaan hebben. Op de hoek van Park Row en Beekman Street, naast City Hall Park, waar het stadhuis staat. Oud-burgemeester Rudy Giuliani hoefde in elk geval niet ver te lopen naar de plek des onheils: Ground Zero is slechts driehonderd meter weg.
Niets herinnert nog aan de tragedie die zich voor de lens van de fotograaf voltrok en wiens foto de volgende dag op de voorpagina van deze krant stond. Het leven in New York vliegt weer voorbij in het waanzinnig hoge tempo van vóór nine-eleven, zoals de Amerikanen het noemen. Uit de stadsbussen en de metro rond het park stroomt kantoorpersoneel richting het werk. Toeristen zoeken wanhopig op hun plattegrond naar de plek des onheils. Het moet hier toch ergens zijn?

***

Klopt. De stofwolk verborg de St. Paul’s Church, een kerkje temidden van wolkenkrabbers. Het hek rond de kerk is tegenwoordig één groot herdenkingsmonument. Een verzameling van vlaggen, uitingen van liefde voor de slachtoffers en veel eerbetoon voor vooral de brandweerlieden die het leven lieten bij de aanslagen. Plus overal die witte stickers met de tekst Amplify love, dissipate hate: verspreid de liefde, verdrijf de haat.
Het hek is een van de zeer weinige plekken in de stad die nog herinneren aan de aanslag. Behalve natuurlijk Ground Zero zelf, de grote bouwput die achter de kerk verscholen ligt. Maar ramptoeristen die op zoek zijn naar een beklemmende, serene plek om te rouwen zijn zelfs hier aan het verkeerde adres. Marktlui verkopen zonder enige scrupules boekwerkjes over de ramp of souvenirs met de twee torens van het World Trade Center (1973-2001).

En zelfs de vliegtuigen zweven weer langs de westkust van Manhattan, op weg naar vliegveld La Guardia. “Sir, this city never sleeps”, verzekert een politieagent ten overvloede. “Na elf september was het even wat rustiger, maar de inwoners hebben het gewone leven inmiddels echt wel weer opgepikt.”
Natuurlijk is het vreemd om op deze plek rond te lopen. Onvoorstelbaar dat op Ground Zero, een vierkant van amper 150 bij 150 meter, twee torens van ruim vierhonderd meter hoog stonden. Nog onvoorstelbaarder is het dat hier een aanslag plaatsvond die larger than life was. Precies zoals de stad, eigenlijk.
De klap moet enorm zijn geweest. Onwaarschijnlijk dat de aanpalende gebouwen grotendeels nog overeind staan. Al is bijvoorbeeld de voorkant van het gebouw van de Bankers Trust helemaal weggeslagen en helt de wolkenkrabber gevaarlijk naar voren. Een zwart net camoufleert het verwonde hart van Amerika, wachtend op herstel. “Zelfs in die flat vonden ze lijken”, vertelt de agent ongevraagd.

***

Het zijn herinneringen die de New Yorker het liefst ziet vervagen. Ground Zero zal daarom zo snel mogelijk weer bebouwd worden. In de rest van de stad zijn de littekens zo veel mogelijk hersteld. Op Times Square, het futuristische centrum van de stad, draaien onophoudelijk reclames op tv-schermen die vorig jaar nog crashende vliegtuigen lieten zien.
Op de plattegrond van het metronet heet de eindhalte zelfs niet meer World Trade Center maar Chambers Street, alsof de Twin Towers nooit hebben bestaan. En die foto, op 11 september om 9.45 uur ter hoogte van City Hall Park, nooit gemaakt is.

Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons licentie