Het is niet bepaald het meest aansprekende affiche van het WK: Zwitserland-Honduras in Bloemfontein. Het waardig oude stadion zit amper meer dan halfvol, en ook de Zwitsers kunnen met hun koeienbellen de vuvuzela niet overstemmen. Maar langzaam vullen de tribunes zich met zwarte Zuid-Afrikanen, al dan niet gratis binnengelaten, en ontstaat her en der gedans. Tot op een gegeven moment het halve Free State Stadium de ‘toyi toyi’ aan het uitvoeren is.

Het is een uiting van blijdschap, een van de velen tijdens het wereldkampioenschap. Blijdschap en trots, dat het land twintig jaar na de vrijlating van Nelson Mandela gastheer mag zijn van de rest van de wereld. De rest van de wereld, die Zuid-Afrika isoleerde ten tijde van Apartheid.
Nu hoort Zuid-Afrika er weer echt bij. Je proeft de blijdschap in de straten. Voetbal mag een spelletje zijn, en het geld voor het WK had inderdaad soms beter in sociale projecten besteed kunnen worden. Zo staat naast het peperdure nieuwe stadion in Durban een enorme rugby-arena die best gerenoveerd had kunnen worden.

Springbokken
Maar het WK is feitelijk één groot sociaal project. Net als in 1995, toen de Springbokken rugbywereldkampioen werden, schaarden blank, zwart en gekleurd zich achter het nationale team. Destijds was de leus ‘one team, one nation’, nu was ‘ayoba’ de aanmoedigingskreet.
Ja, er is nog veel te verbeteren in Zuid-Afrika. Maar een land zonder trots en zelfrespect is niet meer te redden. Die eigenschappen straalden juist van de mensen af. Geen mooiere dans om dat te demonstreren dan de ‘toyi toyi’. Ten tijde van Apartheid was het een oproep tot staken, en kwamen de politiekrachten met zware voertuigen de sloppenwijken in om het oproer neer te slaan. In Bloemfontein dansten de mensen de tribune af, in colonne de straat op. Ongetwijfeld nog steeds op weg naar hun sloppenwijken, maar nu wel in vreugde en vrede.