Collega Wilbert Baan schetste onlangs zijn visie op de toekomst van kranten. De kern (volgens mij tenminste): het generieke product krant verdwijnt. Ze moeten zich óf specialiseren óf een aggegator worden van extern aangeleverde content.

Vrijwel iedereen wordt freelance, is dan de conclusie. Ieder zijn specialisme, en de productie die daaruit voortkomt wordt aan veel verschillende partijen verkocht voor niet heel veel geld. Samen zou dat een sluitend business model moeten vormen voor de journalisten, hoopt Baan. Maar zeker weet hij het ook niet.

Onstopbare duikvlucht
Het is geen onwaarschijnlijk scenario. De glijdende duikvlucht van de oplages is nauwelijks te stoppen. Het wordt op een gegeven moment simpelweg te duur om heel veel journalisten in dienst te hebben, ook al brengt de papieren krant qua abonnementen en advertenties veel meer op dan online activiteiten. En die online activiteiten zullen het verlies aan papieren inkomsten nooit kunnen opvangen. Het zou overigens goed zijn als hoofdredacties dat eens duidelijker uitspraken.
In Baan’s visie moet een krant zich dus specialiseren in het maken van heel goede content op een beperkt aantal gebieden, óf men gaat hele goede externe content verzamelen en ordenen. Meer richting persbureaus dus. De toegevoegde waarde is in die variant waarschijnlijk dat de consument op één plek heel veel kan vinden.

Twee factoren
Er zijn twee doorslaggevende factoren of zo’n scenario realiteit wordt. Ten eerste is het de vraag of al die freelancers een boterham kunnen verdienen. Ik schat dat alleen de beteren over zullen blijven. In journalistiek opzicht is dat geen probleem, qua werkgelegenheid natuurlijk wel.
Nog kritischer is dat er een kantelmoment komt waarop kranten hun dure en logge organisatie totaal niet kunnen betalen. Ze zullen dan een radicale omslag moeten maken, inclusief een forse reorgsanisatie. Of de bedrijven dat moment zullen overleven, waag ik te betwijfelen.

(tot half januari, Diginews gaat rond de kerstdagen uitrusten, nadenken en nieuwe inspiratie opdoen)